(Dân trí) - Năm 2025 đánh dấu bước chuyển mạnh của viễn thông Việt Nam, khi hạ tầng 5G được triển khai với tốc độ nhanh, năng lực công nghệ nâng cao và mức độ tự chủ ngày càng rõ nét.
Những kết quả này không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật hay kinh tế, mà còn phản ánh rõ nét định hướng phát triển được xác lập trong các dự thảo văn kiện trình Đại hội lần thứ XIV của Đảng, với tinh thần khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là đột phá chiến lược cho giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Năm rực rỡ với những “đột phá” của 5G
Những ngày cuối năm 2025, người yêu công nghệ tại Việt Nam đón nhận tin vui khi mạng 5G Advanced do Viettel phối hợp cùng Ericsson và MediaTek thử nghiệm đạt tốc độ lên tới 7,3 Gbps, gấp khoảng 6 lần tốc độ 5G thương mại hiện nay.
Viettel dự kiến triển khai mạng 5G Advanced trên diện rộng ngay trong năm 2026, mở ra giai đoạn phát triển mới của hạ tầng viễn thông di động.
Đơn vị này cho biết quá trình nghiên cứu và thử nghiệm 5G Advanced được tiến hành từ tháng 8/2025. Các kỹ sư Việt Nam đã xây dựng mạng trên nền tảng mạng lõi 5G Core, kết hợp trạm phát sóng 5G gNodeB đa băng tần của Ericsson.
Kỹ sư Viettel triển khai trạm 5G (Ảnh: Viettel).
Hệ thống sau đó được thử nghiệm trên thiết bị đầu cuối chuyên dụng sử dụng chipset M90 của MediaTek, thiết kế riêng cho các kịch bản 5G Advanced. Theo các nhà phát triển, đây không chỉ là bước nâng cấp công nghệ, mà còn là bước đệm quan trọng để tiến tới nghiên cứu và triển khai 6G trong tương lai.
Thực tế cho thấy, 5G Advanced không phải một thành tựu đơn lẻ, mà là kết quả tất yếu của quá trình phát triển 5G bài bản, có lộ trình và tầm nhìn dài hạn. Năm 2025 ghi nhận nhiều dấu mốc ấn tượng, cho thấy 5G đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm để trở thành một phần hạ tầng thiết yếu của đời sống kinh tế - xã hội.
Chỉ trong 11 tháng của năm 2025, Viettel đã lắp đặt mới hơn 23.500 trạm 5G, nâng tổng số lên khoảng 30.000 trạm trên toàn quốc. Con số này đưa Viettel lọt vào Top 15 nhà mạng có quy mô triển khai mạng 5G lớn nhất thế giới trong năm 2025.
Bức tranh phát triển 5G tại Việt Nam linh hoạt, phù hợp với đặc thù từng doanh nghiệp và từng phân khúc thị trường (Ảnh đồ hoạ: Getty).
Trong khi đó, VNPT lựa chọn chiến lược phủ sóng có trọng tâm, tập trung vào đô thị lõi, khu công nghiệp, cảng biển và sân bay. MobiFone tiếp cận theo hướng thận trọng hơn, ưu tiên thí điểm 5G tại các khu đô thị thông minh và khu công nghiệp.
Cách tiếp cận đa dạng này phản ánh bức tranh phát triển 5G linh hoạt, phù hợp với đặc thù từng doanh nghiệp và từng phân khúc thị trường.
Theo báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ, chỉ vài năm trước, hạ tầng viễn thông Việt Nam còn xếp ngoài Top 100 thế giới. Đến năm 2025, Việt Nam đã lọt vào nhóm 15-20 quốc gia có mạng di động tốt nhất toàn cầu, mạng Internet cố định vươn lên Top 10 thế giới. Việt Nam đã phát triển một số thiết bị 5G nội địa và tham gia vào chuỗi cung ứng thiết bị 5G toàn cầu.
Ở thời điểm hiện nay, mạng 5G đã phủ sóng hơn 90% dân số, tốc độ Internet cố định đạt 271,95Mbps, đưa Việt Nam vào nhóm 10 quốc gia có chất lượng mạng hàng đầu thế giới. Đáng chú ý, trong khi nhiều quốc gia cần từ 2 đến 3 năm để đạt được mức phủ sóng tương đương, Việt Nam đã hoàn thành mục tiêu này chỉ trong vòng một năm, cho thấy tốc độ triển khai thuộc nhóm nhanh nhất toàn cầu.
Những bước tiến vượt bậc của 5G Việt Nam diễn ra trong bối cảnh đặc biệt, khi đất nước chuẩn bị bước vào giai đoạn phát triển mới được hoạch định tại Đại hội lần thứ XIV của Đảng. Trong các dự thảo văn kiện, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là động lực trung tâm của tăng trưởng, còn hạ tầng số được coi là “hạ tầng của hạ tầng”, giữ vai trò nền móng cho kinh tế số, xã hội số và chính phủ số.
Trong các dự thảo văn kiện trình Đại hội XIV, có thể thấy xu hướng chuyển dịch từ tư duy tiếp cận, ứng dụng sang làm chủ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ. Việc Việt Nam triển khai 5G với tốc độ nhanh, đồng thời từng bước làm chủ các công nghệ lõi, tiến tới 5G Advanced và chuẩn bị cho các thế hệ công nghệ tiếp theo, cho thấy định hướng này đang được cụ thể hóa bằng những kết quả thực tiễn.
Ở góc độ chiến lược, hạ tầng 5G do doanh nghiệp Việt Nam làm chủ không chỉ phục vụ phát triển kinh tế, mà còn gắn chặt với yêu cầu bảo đảm an ninh mạng, an ninh thông tin và chủ quyền số quốc gia.
Đây là một trong những nội dung được nhấn mạnh trong tầm nhìn phát triển dài hạn đến năm 2030 và xa hơn, khi Việt Nam đặt mục tiêu kinh tế số đóng góp khoảng 20% GDP vào năm 2025 và hướng tới 30% GDP vào năm 2030.
Công nghệ Việt kiến tạo hạ tầng số Việt
Bên cạnh các chỉ số về số trạm và độ phủ, một điểm đáng chú ý của hạ tầng 5G Việt Nam là mức độ tham gia ngày càng sâu của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi công nghệ. Trong năm 2025, nhà mạng Viettel đã nghiên cứu, phát triển và đưa vào vận hành hơn 2.000 trạm 5G sản xuất trong nước theo tiêu chuẩn mở O-RAN, góp phần mở rộng dư địa tự chủ trong xây dựng hạ tầng viễn thông.
Chip 5G của Viettel có hiệu suất cao, tiết kiệm năng lượng và hỗ trợ đa băng tần (Nguồn: Viettel Telecom).
Không chỉ dừng ở thiết bị, các doanh nghiệp Việt Nam từng bước tiếp cận và làm chủ nhiều thành phần trong hệ sinh thái 5G, từ trạm phát sóng, mạng lõi đến các hệ thống vận hành và tính cước.
Thực tế này cho thấy Việt Nam không còn hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài trong triển khai 5G, đồng thời hình thành nền tảng kỹ thuật cần thiết để phát triển hạ tầng số dài hạn.
Đáng chú ý, Việt Nam đã triển khai mạng 5G Standalone với độ trễ thấp và khả năng đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật cao. Đây là điều kiện quan trọng để triển khai các ứng dụng đòi hỏi độ tin cậy lớn như sản xuất thông minh, y tế từ xa, đô thị số, kết nối quy mô lớn các thiết bị Internet vạn vật và các nền tảng phục vụ quản lý nhà nước.
Ở góc độ chiến lược, việc từng bước làm chủ công nghệ 5G không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn liên quan trực tiếp đến yêu cầu bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin và khả năng mở rộng hạ tầng trong dài hạn.
Đây được xem là một trong những nền tảng quan trọng để Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, phát triển kinh tế số và thực hiện các mục tiêu phát triển giai đoạn 2026–2030, phù hợp với định hướng được đặt ra trong các văn kiện trình Đại hội lần thứ XIV của Đảng.
Nếu ví 5G như một tuyến đường cao tốc của nền kinh tế số, thì năm 2025, Việt Nam không chỉ hoàn thành việc xây dựng hạ tầng cơ bản với tốc độ nhanh, mà còn từng bước tham gia thiết kế và vận hành các thành phần cốt lõi.
Trong tầm nhìn Đại hội XIV, đây chính là tiền đề để đất nước khai thác hiệu quả không gian số, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững trong chặng đường tiếp theo.
_cr_480x332.jpg)
